Historia i działalność ZSM zawsze była uwarunkowana rozwojem gospodarczym miasta i regionu. Szczecinek usytuowany jest na południu województwa koszalińskiego pomiędzy jeziorami Trzesiecko i Wielimie. Miasto nasze w okresie powojennym przekształciło się z podrzędnego miasteczka letniskowo-rolniczego jakim był do roku 1939, ponad 40tys. Ośrodek przemysłu i handlu. Geograficzne położenie uczyniło z niego ważny węzeł komunikacji kolejowej i samochodowej. W mieście powstały duże zakłady przemysłowe, takie jak:
ˇ Zakłady Sprzętu Instalacyjnego "Polam"
ˇ Zakłady Sprzętu Łączności "Telkom-Telzas"
ˇ Zakłady płyt wiórowych (obecnie Polspan s.a.)
ˇ Okręgowe Zakłady Mleczarskie
Ponadto w Szczecinku zlokalizowano przetwórnie spożywcze, zakłady przeróbki drewna, instytucje obsługujące rolnictwo oraz hurtownie handlowe. Znajdują się również warsztaty związane z PKP. Szybko rozwijające się zakłady przemysłowe, jak również warsztaty pomocnicze, potrzebowały stałego dopływu kadry technicznej podstawowego i średniego szczebla. Kadry te były przygotowane w Zespole Szkół Mechanicznych w placówce trwale związanej z organizmem gospodarczym miasta. Dzieje naszej placówki można podzielić na trzy zasadnicze okresy. Pierwszy obejmował lata 1947-55. Szkoła nosiła wówczas nazwę Publicznej Średniej Szkoły Zawodowej Dokształcającej i mieściła się wraz z warsztatami przy ul. Szkolnej. Drugi okres to lata 1959-1964. Po kilkuletniej przerwie szkoła została reaktywowana jako Szkoła Rzemiosł Budowlanych i mieściła się przy ulicy 1 Maja a warsztaty i internat zlokalizowano przy ul. Bohaterów Warszawy. Trzeci teram działalności placówki od 1964 związany jest z otrzymaniem przez szkole nowych obiektów przy ul. Koszalińskiej. Tutaj szkoła pracuje do dzisiaj, zmieniając nazwę na Technikum Mechaniczne i Zasadniczą Szkołę Zawodową, a do roku 1975 zgodnie z ówczesną tendencją nazwano ją Zespołem Szkół Mechanicznych. W pierwszym okresie szkoła podlegała pod Dyrekcję Okręgową Szkolenia Zawodowego w Szczecinie. Mimo swej nazwy placówka nie dawała średniego wykształcenia odebrała ona jednak znaczącą rolę w pierwszych latach organizacji przemysłu w mieście i dzięki dobrej kadrze nauczycielskiej instruktorskiej zdołała wykształcić wielu dobrze przygotowanych organizatorów przemysłu w Szczecinku i regionie. Na uwagę zasługuje fakt , iż wielu absolwentów tej szkoły pełniło później funkcje kierownicze w miejscowych zakładach pracy. W związku z licznymi reformami w szkolnictwie zawodowym, jak również brakiem odpowiednich obiektów Publiczna Średnia Szkoła Zawodowa przestała funkcjonować w 1953 roku. W 1959 roku placówka została reaktywowana jako Szkoła Rzemiosł Budowlanych. To wydarzenie miało ścisły związek z powstaniem Szczecineckiej Spółdzielni Mieszkaniowej oraz ze wzrostem budownictwa mieszkaniowego i przemysłowego jaki nastąpił w Szczecinku pod koniec lat pięćdziesiątych. Powstało w związku z tym faktem zapotrzebowanie na wykwalifikowanych robotników budowlanych. Potrzeby te jeszcze bardziej wzrosły w związku z powstaniem w 1960 roku Szczecineckiego Przedsiębiorstwa Budowlanego "Pojezierze", które to przedsiębiorstwo w początkach lat swego istnienia nie prowadziło własnej szkoły przyzakładowej. Szkoła Rzemiosł Budowlanych kształciła robotników na poziomie zasadniczym, w cyklu nauczania trzyletnim w specjalnościach: ˇ Monter instalacji sanitarnych
ˇ Murarz
ˇ Malarz
A okresowo:
ˇ Tynkarz
ˇ Posadzkarz
ˇ Dekarz
W latach 1959-64 szkoła nie dysponowała pomieszczeniami, warunki lokalowe miała bardzo skromne, mimo to stan liczby uczniów i kadry nauczycielskiej stale wzrastał, osiągając w roku 1964 dwanaście oddziałów i ponad 400 uczniów (w tym 80 uczniów zakwaterowanych w internacie). Dalszy szybki rozwój szkoły nastąpił od 1964 roku, kiedy otrzymała ona nowe obiekty przy ul. Koszalińskiej, składające się z budynku szkoły z salą gimnastyczną, budynku internatu na 150 miejsc i zespołu budynków
warsztatowych . Pod koniec lat sześćdziesiątych szkoła rozwijała się nadal. Wprowadzono szereg ciągów kształcenia zarówno na poziomie zasadniczym jak i średnim. Poziom zasadniczy miał cykl dwuletni kształcił nadal robotników dla zakładów mechanicznych. Na poziomie średnim powstało Technikum Mechaniczne I Technikum Samochodowe, kształcące w cyklu pięcioletnim. W latach sześćdziesiątych w trakcie kolejnych weryfikacji szkolnictwa zawodowego powrócono do cyklu kształcenia trzyletniego na poziomie zasadniczym. Likwidacji uległy pięcioletnie technika.
Szkoła w owym okresie zmieniła nazwę z Technikum Mechanicznego i Zasadniczej Szkoły zawodowej na Zespól Szkół Mechanicznych. Zespół Szkół Mechanicznych pracował w systemie dziennym i wieczorowym, kształcąc uczniów i słuchaczy na poziomie szkoły zasadniczej i średniej. W szkole zasadniczej uczniowie kształcili się w następujących zawodach:
ˇ Kierowca-mechanik pojazdów samochodowych
ˇ Mechanik pojazdów samochodowych
ˇ Mechanik maszyn rolniczych
ˇ Ślusarz-mechanik
ˇ Monter urządzeń elektronicznych i automatyki przemysłowej
ˇ Elektromechanik
Absolwenci szkoły zawodowej o kierunku ślusarz-mechanik mieli możliwość kontynuacji nauki w Technikum Mechanicznym na podbudowie zasadniczej szkoły zawodowej o specjalności:
ˇ Obróbka skrawaniem i uzyskanie tytułu zawodowego
ˇ Technika-mechanika oraz pełnego wykształcenia średniego
W latach dziewięćdziesiątych rozpoczęto również edukację młodzieży w czteroletnich liceach zawodowych o kierunkach elektronicznych i mechanicznych, dających przygotowanie do zawodu oraz pełne wykształcenie średnie. Powstawanie i wygaszanie kierunków kształcenia w szkole spowodowane było potrzebami lokalnego przemysłu. Jedynie w wypadku specjalności kirowca-mechanik pojazdów samochodowych jej wygaśnięcie podyktowane było względami oszczędnościowymi. Kształcenie kierowców zostało przejęte przez wojsko. Szkoła zawarła również umowy z zakładami pracy o prowadzeniu zajęć teoretycznych w klasach zawodowych. Zajęcia takie były prowadzone od 1965 roku. Epizodem w historii placówki była istniejąca tylko przez rok 1989/90 klasa przysposobienia zawodowego, przyuczająca do zawodu ślusarz-mechanik. Szkoła przeznaczona była dla uczniów mających ukończonych 17 lat i sześć klas szkoły podstawowej.
W systemie wieczorowym słuchacze byli kształceni na poziomie szkoły średniej w:
ˇ Technikum Mechanicznym o specjalności obróbka skrawaniem
ˇ Średnim Studium Zawodowym o specjalności
Ogólnomechanicznej i Elektronicznej
ˇ Policealnym Studium Elektronicznym
Technikum Mechaniczne i Średnie Studium Zawodowe pracowało w cyklu trzyletnim i przyjmowało absolwentów Zasadniczych Szkół Zawodowych, natomiast Policealne Studium Elektroniczne pracowało w cyklu kształcenia dwuletnim i kształciło słuchaczy z wykształceniem średnim.
Obiekty, które otrzymała szkoła w latach sześćdziesiątych były przewidziane na sześciuset uczniów. Pod koniec lat osiemdziesiątych okazały się już za ciasne . W związku z tym rozpoczęto rozbudowę szkoły. Uzyskano nowe pomieszczenia na pracownie, nowe pomieszczenia biblioteki oraz nową świetlicę.